Ze noemen ons klanten maar behandelen ons als honden

WerkLoont

Lessen uit de havenstad: zo bestrijd je werkloosheid dus niet

We schrijven regelmatig over de strijd tegen werkloosheid en de drama’s rond het UWV en haar klanten. Rotterdam wordt daarbij vaak als succesverhaal genoemd. Ten onrechte, ontdekte Tamara Woestenburg toen ze ter plekke haar licht opstak.

Karel Smouter
Adjunct-hoofdredacteu

De werkloosheid daalt en de economie trekt weer aan, zo meldt het kabinet vandaag. Maar veel crisismaatregelen moeten nog worden ingevoerd, zoals de gewijzigde Wet werk en bijstand. Deze wet is gebaseerd op experimenten in Rotterdam, die worden gepresenteerd als succesverhaal, maar – zo laat ik in deze reconstructie zien – in werkelijkheid een mislukking blijken.

‘Werklozen zijn net de NS. De mensen die er het minst mee te maken hebben, klagen er het meest over,’ zegt de Rotterdamse Kim (29). Ze kon na het afronden van haar marketingopleiding een hoop stages vinden, maar geen baan.

En zo kwam Kim in de bijstand terecht. Om iets terug te doen moest ze papier prikken bij de gemeentelijke reinigingsdienst Roteb. ‘Ik had graag iets gedaan dat meer bij me past. Vrijwilligerswerk in een bejaardentehuis of zo, maar dat mocht niet. Maar hé, als je geen oppas hebt voor je kinderen mag je ze van de Roteb gewoon meenemen. En je krijgt een fantastische outfit, waaronder een paar degelijke laarzen, en een feloranje hesje waardoor je altijd opvalt. Wel jammer dat ik nu nauwelijks te onderscheiden ben van iemand die een taakstraf doet.’

Welkom in proeftuin Rotterdam

Rotterdam moest wel, zo redeneerden de bestuurders in de Maasstad. In 2011 kwam de stad honderd miljoen euro tekort op de bijstandsuitgaven. De stad moest ervoor zorgen dat minder mensen in de bijstand terechtkomen, dat meer mensen de bijstand verlaten en dat de kosten per uitkering gedrukt worden. Om dit te bereiken scherpte de stad in 2012 de regelgeving aan.

Het beleid leek te werken: Rotterdam slaagde erin minder uit te geven aan de sociale zekerheid. De regering concludeerde dat het experiment geslaagd was. Ze verwerkte de Rotterdamse maatregelen in de Wet Werk & Bijstand, die op 1 januari 2015 – als onderdeel van de Participatiewet – ingaat.

Werken naar vermogen, dat is het motto van de Participatiewet. Of je nu – gedeeltelijk – arbeidsgehandicapt bent of geen baan kunt vinden: je zult bij moeten dragen aan de samenleving.

De meest in het oog springende maatregel van het onderdeel Wet Werk en Bijstand (WWB): gemeenten moeten bijstandsgerechtigden voortaan verplichten een tegenprestatie te verrichten. Een idee waar ze in Rotterdam inmiddels ervaring mee hebben.

Wat is die Rotterdamse aanpak dan?

Om een bijstandsuitkering aan te kunnen vragen, moeten werklozen in Rotterdam eerst aantonen dat ze vier weken op zoek zijn geweest naar werk of scholing. Na die vier weken moeten ze actief op zoek naar werk. Dat houdt in dat ze sollicitatietrainingen volgen en vijf sollicitaties per week moeten doen. Ook moeten ze een verplichte tegenprestatie leveren, om zich nuttig te maken voor de maatschappij.

Dat laatste komt vaak neer op papier prikken. Zelfverkozen vrijwilligerswerk mag van de gemeente Rotterdam alleen wanneer je langdurig werkloos bent.

‘Als je dan een vriendin hebt die is blijven slapen en haar ondergoed ligt er nog, heb je een probleem. Het is aan jou om te bewijzen dat je niet samenwoont’

Jasper (37) is zo’n Rotterdamse werkloze. Hij behaalde op latere leeftijd een onderzoeksmaster geschiedenis, maar door de crisis daalde het aantal promotieplaatsen. Jasper leefde een tijd van spaargeld en geleend geld. Hij solliciteerde, maar voor zijn vakgebied had hij niet genoeg ervaring en voor het plukken van komkommers en het sorteren van post was hij te hoog opgeleid. Een kleine honderdvijftig sollicitaties verder moest hij een beroep doen op de bijstand.

‘De gemeente doet tijdens en na die aanvraag heel veel om fraude tegen te gaan,’ vertelt Jasper. ‘Op zich prima, maar het gaat nu wel erg ver. Ze doen bijvoorbeeld huiszoekingen. Tot aan de wasmand aan toe. Als je dan een vriendin hebt die is blijven slapen en haar ondergoed ligt er nog, heb je een probleem. Het is aan jou om te bewijzen dat je niet samenwoont.’

Om te zorgen dat belastinggeld terechtkomt bij de mensen die er recht op hebben, heeft de regering in 2013 een strenge anti-fraudewet ingevoerd. De strijd tegen fraude lijkt geen overbodige luxe. Want ja, u kent het beeld wel: werkschuwe types die onze sociale voorzieningen opsouperen en thuis achter de tv zitten tot wij onze belastingcenten op hun rekening storten. En lekker zwart bijklussen zodat ze luxer kunnen leven dan Jan Modaal.

Maar zo is het toch gewoon? Ja toch?

De cijfers vertellen een heel ander verhaal. Allereerst zijn de bijstandsuitkeringen een relatief ‘kleine’ uitgavenpost: zeven procent van het totaal aantal uitkeringen dat in Nederland wordt verstrekt. Verreweg de grootste uitgavenpost van de sociale zekerheid zijn AOW-uitkeringen, met 68 procent. Maar de hamvraag is natuurlijk: hoeveel fraude vindt er daadwerkelijk plaats?

Wanneer je de fraude af zou zetten tegen alleen de bijstandsbegroting van 11,5 miljard, gaat het om 1,3 procent van de totale uitgaven
Accountantskantoor Price Waterhouse Coopers heeft een inschatting gemaakt ‘Een fraudebeeld van Nederland,’ lees het rapport hier.van fraude in Nederland. Zij schatten de minimale fraude op sociale zekerheid op 153 miljoen. Wanneer je die af zou zetten tegen alleen de bijstandsbegroting van 11,5 miljard (in het weinig aannemelijke geval dat alle sociale zekerheidsfraude wordt gepleegd door ontvangers van bijstand), gaat het om 1,3 procent van de totale uitgaven . Uit het rapport blijkt bovendien dat de kosten van sociale zekerheidsfraude in geen verhouding staan tot die van bijvoorbeeld fiscale fraude en zorgfraude.

54174cd40b2234269976019

Bron: PWC. Illustratie: Momkai

Ook het beeld van participatiemijdende asocialen lijkt bijstelling Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

15-okt 20:00 DRAAD Film & Debat: De Tegenprestatie

met staatssecretaris Klijnsma, wethouder Struijvenberg & Rutger Bregman

15 oktober van 20:00-22:00 in het Arminius Rotterdam. Gratis kaarten? Actiecode: 4444 bestel hier

In Nederland is de laatste jaren veel veranderd op het gebied van de sociale zekerheid. Van burgers wordt meer eigen verantwoordelijkheid gevraagd en een bijstandsuitkering krijg je niet ‘zomaar’ meer, daarvoor moet je iets terug doen. Rotterdam loopt hierin al langer vooruit en staat bekend als één van de strengste gemeentes van Nederland, met een verplichte tegenprestatie en trajecten als WerkLoont waarbij iedereen, ongeacht opleiding, één dag per week papier moet prikken.

De documentaire De Tegenprestatie onderzoekt deze Rotterdamse voortrekkersrol op de werkvloer, in de spreekkamers van de  gemeentelijke dienst Werk en Inkomen. Gesprekken tussen consulenten en bijstandsgerechtigden laten zien hoe groot de afstand soms is tussen wat de één wil en de ander kan bieden. Na de eerste vertoning van de documentaire een debat over de invulling van de tegenprestatie. Wat heeft de Rotterdamse aanpak opgeleverd, wat zouden andere gemeenten hiervan kunnen leren? Waar zitten de pijnpunten? En hoe ervaren consulenten en bijstandsgerechtigden het nieuwe beleid?

Met Jetta Klijnsma (staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid),Maarten Struijvenberg (wethouder Werkgelegenheid & Economie), Rutger Bregman (opiniemaker bij de De Correspondent, schrijver Gratis Geld voor Iedereen) documentairemakers Suzanne Raes en Monique Lesterhuis en uitkeringsaanvragers –en verstrekkers.

Gespreksleiding: Francisco van Jole.

Deze avond is een samenwerking van Arminius en Stichting Docmakers en Lokaal.

Bron: Arminius.nu

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

Wethouder Struijvenberg: ‘Als je in de bijstand zit, is iedere baan een goede baan’

We gaan voor ons dossier Sociale Dienst op bezoek bij de wethouder in Rotterdam die verantwoordelijk is voor de uitvoering van de tegenprestatie en het re-integratietraject WerkLoont, Maarten Struijvenberg. We leggen de verhalen van onze tipgevers aan Struijvenberg voor. Snapt hij dat zij niet zien hoe papier prikken hen aan aan nieuwe baan moet helpen en gedemotiveerd raken?

Struijvenberg reageert: ‘Als je voorheen een goed beroep had en het lukt je niet, ondanks alle inspanningen, om weer in dat beroep terecht te komen, dan is het goed je te realiseren: Iedere baan is nu een goede baan, als je eenmaal een bijstandsaanvraag hebt ingediend.’

Bent u het eens met Maarten Struijvenberg of juist niet? Tipde redactie!

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

Het Verdriet van Nederland of: “Dan ben je tenminste lekker bezig.”

Vandaag, na ruim twee mverdriet van Nederland "Ik, Hoegaatie, beschouwer, observator, ethicus, onafhankelijk denker en non-conformist, ben ongewild het bezit van de staat geworden. Dit valt mij zwaar, zoveel is zeker. Sterker nog, er zijn momenten dat ik denk dat ze mij eronder weten krijgen. Dan wil ik instorten, opgeven en de ganse dag wenen om het verlies van menselijkheid."aanden verstrikt zijnde in het door de Gemeente Rotterdam en haar werkbedrijven geschapen web, vele inspanningsafspraken en sollicitaties later, mocht ik dan uiteindelijk mijn eerste echte mens ontmoeten en hij bood mij zowaar zijn luisterende oor. Dit doet mij deugd! Hoewel dit mijn problemen niet oplost en mijn gewetensbezwaren niet temperen zal. Doch zijn geste deed mij goed, maar ik wil gewoon een (bij)baan!

Ruim tien jaar lang heb ik mijn hoofd als kunstenaar/zzp’er boven water weten te houden maar heden, ten tijden van zwaar financieel weer, speelt mijn aangeboren drang tot autonomie mij parten. Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

Machtsmisbruik, onderdrukking en dwang, een reactie op het artikel van Pieter

Ha Pieter,

Dank voor het sturen van het artikel in Trouw. Inhoudelijk vind ik het een prima artikel. Het moet natuurlijk kort en bondig zijn en dat is het. Wat mij betreft had er nog wel iets meer nadruk mogen liggen op het feit dat het hier ook gaat om machtsmisbruik , pure onderdrukking, grove intimidatie en dwang!  Nog even en men moet zijn sofinummer op zijn arm schrijven!

Misschien is dat makkelijker voor de mensen bij werk loont die de opdracht van de gemeente Rotterdam in de praktijk moeten uitvoeren. Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

Rotterdam doet weer eens stiekem

Auteur: Ton Rhijnsburger, bron: Advokatenkollektief Rotterdam

Rotterdammers in de bijstand prikken papier als tegenprestatie – onafhankelijk van hun opleiding. FOTO ARIE KIEVIT

Rotterdammers in de bijstand prikken papier als tegenprestatie – onafhankelijk van hun opleiding. FOTO ARIE KIEVIT

Mijn cliënt Pieter Wondergem zit in de bijstand. Hij moet papier prikken, volgens de gemeente een weg naar de arbeidsmarkt, volgens Pieter een zinloze aangelegenheid.

Dat laatste ben ik met hem eens. Pieter durft zijn mond open te doen. Dat vindt de gemeente niet leuk. Pieter kan kritisch zijn. Daar is de gemeente niet van gediend. Wethouder Struijvenberg en tassendrager Maarten Molenbeek (officieel voorlichter) hebben (bijna) hemel en aarde bewogen om journaliste Isabel Baneke van dagblad Trouw, van haar plan om Pieter te interviewen af te houden. Dat ging als volgt: Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

Iets terugdoen, prima, maar papier prikken?

Rotterdammers in reïntegratietraject klagen over ‘kampmethodes’

Rotterdammers in de bijstand prikken papier als tegenprestatie – onafhankelijk van hun opleiding.

Rotterdammers in de bijstand prikken papier als tegenprestatie – onafhankelijk van hun opleiding. FOTO ARIE KIEVIT

Auteur: Isabel Baneke, overgenomen uit Trouw (Papieren versie 29-juli-2015)

‘Pietje Prik’, zo noemt hij zichzelf gekscherend. De naam verwijst naar het werk dat Pieter Wondergem (60) als nieuwkomer in de bijstand moet doen. Met een afvalzak in de rechterhand en de papierknijper in de linker, trekt hij wekelijks door de straten van Rotterdam om vuilnis te rapen. Met de komst van de Participatiewet luidt het uitkeringsbeleid in de meeste gemeenten: ‘Voor wat, hoort wat’. En dus moeten werkloze Rotterdammers met een relatief goed baanperspectief aan de slag in WerkLoont. Maar loont het ook echt?  Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

PvdA-fractie: ‘Intimidatie mensen in bijstand kan niet’

PvdA-fractie: 'Intimidatie mensen in bijstand kan niet'

Een werkzoekende bij een UWV in Rotterdam © anp.

De PvdA-fractie in de Tweede Kamer vindt dat de intimidatie van uitkeringsgerechtigden in Rotterdam niet door de beugel kan. Dat blijkt uit Kamervragen van John Kerstens (PvdA) aan staatssecretaris Jetta Klijnsma.
De PvdA reageert hiermee op het onderzoek van de Rotterdamse Ombudsman, die zeer kritisch is over de manier waarop de gemeente Rotterdam mensen uit de bijstand wil krijgen. De werklozen zouden als ‘fraudeurs’ of ‘losers’ worden aangesproken.

De werklozen zouden als ‘fraudeurs’ of ‘losers’ worden aangesproken.

Ook moeten ze bij WerkLoont verplicht vegen als ze zelf geen werk voor 8 uur vinden. Vragensteller Kerstens vindt dat er meer rekening moet worden gehouden met persoonlijke omstandigheden.

Bron: AD-30-5-2015

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

Bijstandsgerechtigden Rotterdam voelen zich vernederd

De taken die bijstandsgerechtigden in Rotterdam voor hun uitkering moeten uitvoeren, worden door de deelnemers als intimiderend, zinloos en onredelijk ervaren.

Dat stelt de gemeentelijke ombudsman Anne Mieke Zwaneveld in een rapport over de uitvoering van het zogeheten re-integratiebeleid van de gemeente.

Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page