Ze noemen ons klanten maar behandelen ons als honden

Dwangarbeid

De man die een taakstraf kreeg voor vrijwilligerswerk

Rutger Bregman

Rutger Bregman

Om de zoveel tijd duikt er een bizar verhaal op van mensen in de bijstand die nutteloos werk moeten doen, of juist een boete krijgen omdat ze nuttig vrijwilligerswerk deden. Zijn het uitwassen, of is er meer aan de hand?

Door Rutger Bregman, uit De Correspondent

Almelo, 2015. Drie mannen in een oranje hesje – twee van rond de twintig, één rond de vijftig – beginnen aan hun ochtendshift. Ze hebben alle drie een taakstraf gekregen.

‘Wat hebben jullie eigenlijk uitgespookt?’ vraagt de jongste aan de andere twee. ‘Ik heb een bushokje gesloopt.’

‘Ah,’ reageert zijn leeftijdsgenoot, ‘ik heb iemand in elkaar geslagen.’

‘En jij dan?,’ vragen ze aan de oudere man.

Het is even stil.

‘Ik heb vrijwilligerswerk gedaan in mijn kerk.’

Een nuttige tegenprestatie

Mocht het bovenstaande scenario absurd klinken: welkom in de moderne verzorgingsstaat.

De advocaat Sidney Smeets twitterde het onlangs nog: ‘Zitting Almelo. Man doet vrijwilligerswerk als cameraman in de kerk. Niet opgegeven. OM zegt: uitkeringsfraude, zes maanden cel.’ De officier van justitie vond dat hij nog mild was, want eigenlijk staat er een gevangenisstraf van twaalf maanden op. Uiteindelijk kreeg de man een werkstraf van 240 uur, waarvan 140 uur voorwaardelijk.

‘Man doet vrijwilligerswerk als cameraman in de kerk. Niet opgegeven dus. OM zegt: uitkeringsfraude, zes maanden cel’

Een ander verhaal. Wilma van der Wende (55) werd een paar maanden geleden uitgeroepen tot ‘vrijwilligster van het jaar.’ Ze runt veertig uur per week een inloophuis voor kankerpatiënten in Hoogvliet. ‘Ik vind dat ik hiermee een goede tegenprestatie lever voor mijn uitkering,’ vertelde ze aan het Algemeen Dagblad. De gemeente vond van niet. Van der Wende riskeerde een fikse korting als ze niet snel zou solliciteren naar een ‘echte’ baan. De patiënten reageerden verschrikt op dat scenario. ‘Zonder Wilma stort alles hier in elkaar,’ zei een van hen.

Nog een ander verhaal vernam ik een tijdje geleden van een bestuursrechter. Het ging over een moeder die al dertig jaar in de bijstand zat. Haar leven zat vol met lichamelijke en psychische problemen, vertelde de rechter, en ook in de opvoeding van haar zoon was van alles misgegaan.

Tot overmaat van ramp belandde haar zoon in de kleine criminaliteit, waardoor hij werd gekort op zijn uitkering. Hij kon zijn rekeningen niet meer betalen en om hem te helpen, besloot zijn moeder voor 20 euro per week te gaan schoonmaken bij de buren. Al snel kwam een ambtenaar van de sociale dienst erachter: uitkeringsfraude. De afgelopen tien jaar aan bijstand werd teruggeëist. In totaal ging het om 50.000 euro; een bedrag waar de vrouw een halve eeuw voor had moeten schoonmaken bij de buren.

De rechter vertelde me dat ze de boete nog had weten te schrappen, maar niet had kunnen voorkomen dat de moeder haar uitkering verloor.

De criminalisering van de bijstand

‘Het moeten wel incidenten zijn,’ is de reactie op dit soort verhalen vaak. ‘Het zijn vast uitwassen.’

Maar waarom duiken die uitwassen dan steeds vaker op?

Een tijdje geleden publiceerde de Volkskrant nog over bijstandsgerechtigden in Amsterdam die werden gedwongen om 32 uur per week nietjes uit documenten te halen, schoenen te poetsen en peuken te rapen die hun chef net voor ze had neergegooid. Een paar weken geleden berichtte. Het Parool over systematisch machtsmisbruik bij een ander Amsterdams programma. ‘Opeens werd ik als een gevangene behandeld,’ vertelde een van de slachtoffers. ‘Een van de werkmeesters kwam naast me zitten en legde zijn hand op mijn knie. ‘Als jij een beetje meewerkt, heb je hier wel een goede tijd,’ zei hij. ‘Als je lastig doet, gaan we je korten’.’

Soms mag er een nuttige tegenprestatie worden verricht, maar dit gaat vaak ten koste van andere banen. Zo wordt de groenvoorziening in veel gemeenten al door mensen in de bijstand gedaan, terwijl de oude, betaalde hoveniers zijn wegbezuinigd. Of neem het verhaal van Harry (53) die jaren voor de gemeente Den Haag werkte als straatveger. Zijn baan werd wegbezuinigd, hij kwam in de bijstand, moest een tegenprestatie verrichten en ja hoor: hij mocht de straat weer gaan vegen. ‘Ik krijg 400 euro per maand minder dan vroeger,’ aldus Harry. ‘Ik voel me uitgebuit, als een slaaf.’

Vorige week verscheen het zoveelste rapport over wantoestanden in de bijstand, dit keer van de Rotterdamse ombudsvrouw. In de Havenstad durven veel mensen geen officiële klacht in te dienen, uit angst te worden gekort op hun uitkering. Een van de mensen die de onderzoekers spraken, beschreef zijn ‘tegenprestatie’ als volgt:

‘Minimaal veertig personen per dag die in grote groepen, gekleed in feestelijk oranje, drie keer per dag door de kleine wijk Zevenkamp gaan om papier te prikken. Wandelingen van een half uur waar je twee en een half uur over moet doen om de tijd vol te krijgen. En er is ook niets meer om te prikken. Zevenkamp is nog nooit zo schoon geweest. Papierprikken is niet erg, maar dit is zo nutteloos. […] Dit is bewust vernederend bedoeld en voelt als een straf.’

Uit onderzoek na onderzoek, over deze onderzoeken schreef Rutger Bregman dit artikel: ‘Het failliet van de Nederlandse werklozenindustrie.’, blijkt ondertussen dat de meeste ‘reïntegratieprogramma’s’ geen grotere kans op betaald werk bieden. Integendeel, sommige programma’s verlengen de werkloosheid juist. De hoogleraar sociale zekerheid Gijsbert Vonk spreekt ook wel van de ‘criminalisering van de bijstand.’ Mensen met een uitkering worden behandeld als fraudeurs die een taakstraf verdienen, als scholieren die verzuimbriefjes moeten halen, als zwakbegaafden die hun afspraken niet nakomen.

De verhalen van machtsmisbruik, dwang en vernedering in de bijstand zijn allang geen uitwassen van het systeem meer.

Ze zijn het systeem.

Overgenomen uit: De Correspondent 

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

Juristen in de bijstand dagen Almere om voorwaarden uitkering

Drie Almeerse bijstandsgerechtigden zijn naar de rechter gestapt. De drie juristen zijn ontevreden over de voorwaarden waaronder verplicht moet worden gewerkt om bijstand te ontvangen.

Eerste keer

Het is een unicum: voor zover bekend is dit de eerste keer dat bijstandsgerechtigden een rechtszaak aanspannen over de voorwaarden waaronder verplicht moet worden gewerkt. De drie vrouwen, allen jurist, ontvingen tot november 2014 een bijstandsuitkering.

Daarna werden ze geselecteerd voor een talentenprogramma van de gemeente dat erop gericht is hoogopgeleiden een kans te geven op de arbeidsmarkt. Ze werden bij de gemeente Almere gedetacheerd via het bureau JS Consultancy, een adviesbureau gericht op de overheid.

De drie kregen een contract van drie plus negen maanden, waarbij ze de eerste drie maanden 1.600 euro bruto en daarna 2.100 bruto zouden verdienen, fors beneden het gangbare salaris voor die functie, aldus de vrouwen. Ook vonden zij dat de eerste drie maanden een ‘verkapte proeftijd’ waren.

Het contract bevatte in eerste instantie ook een concurrentiebeding, dat stelde dat ze na afloop een jaar lang niet bij de gemeente Almere mochten werken. Dat beding werd uiteindelijk geschrapt, maar op de rest van de punten kregen de vrouwen niet hun zin. Het contract moest ondertekend worden om niet gekort te worden op hun uitkering.

Intimidatie

De drie stelden intern herhaaldelijk vragen over het salaris en de arbeidsvoorwaarden. Hun contract werd na de eerste drie maanden beëindigd, nadat zij een advocaat in de arm hadden genomen. Redenen daarvoor waren ‘diverse voorvallen’, waaronder ‘intimiderend gedrag’, aldus de gemeente.

De vrouwen zelf vinden dat ze zijn ‘weggepest’: ‘voor de gemeente is het lekker makkelijk zo: hoogopgeleide, goedkope mensen die ze tijdelijk kunnen gebruiken om de achterstanden op een afdeling weg te werken,’ zegt Yüksel.

Twee van de drie vrouwen denken niet meer op hun werkplek in het gemeentehuis van Almere terug te kunnen keren en eisen een schadevergoeding. De derde, Mangal, wil haar baan wel terug en eist excuses. De gemeente Almere reageert niet zolang de zaak nog bij de rechter is.

Bron: Elsevier

De dames geven ook uitgebreid juridische informatie op hun website: www.almerekanbeter.nl

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

Re-integratie bijstandsgerechtigden door gemeente faalt

Re-integratie mislukt

Herhaling van misstanden zoals die plaatsvonden bij trajecten in het Amsterdamse Bos valt niet uit te sluiten. © Dingena Mol

De organisatie van re-integratietrajecten voor bijstandsgerechtigden is jaren verwaarloosd. Herhaling van misstanden zoals die plaatsvonden bij trajecten in het Amsterdamse Bos, valt niet uit te sluiten.

Het beeld van een concentratiekamp herkennen we niet

Tot die conclusie komen twee hoogleraren die door wethouder Arjan Vliegenthart (Werk) werden ingeschakeld toen in april bleek dat zogeheten werkmeesters zich bij projecten in het Amsterdamse Bos te buiten waren gaan aan intimidatie, discriminatie en machtsmisbruik. Vliegenthart heeft meteen maatregelen getroffen.

Twee werkmeesters waren al geschorst en hebben onvoorwaardelijk strafontslag gekregen. Ook is aangifte tegen hen gedaan wegens verduistering en valsheid in geschrifte. Een derde medewerker is met pensioen. Hun teamleider was al overgeplaatst.

De hoogleraren, Rob van Eijbergen en Leo Huberts, verwijzen in hun conclusies naar de stormachtige groei van De Herstelling, de afdeling van de Dienst Werk en Inkomen (DWI) waar de misstanden plaatsvonden. Vaak ontbreken er duidelijke afspraken over hoe bijstandsgerechtigden moeten worden bejegend. Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

Toespraak Harry Westerink: Onze tegenprestatie is verzet!

Onze tegenprestatie is verzet!

Ik ben lid van de organisatie Doorbraak en ga namens Doorbraak een praatje houden. Ik sta hier om voor ons allemaal bestaanszekerheid en een leefbaar inkomen te eisen. Voor iedereen, juist ook voor mensen die daarvan worden uitgesloten of dreigen te worden uitgesloten. Ik sta hier om te eisen dat we voor elk soort werk dat we doen, minstens het minimumloon krijgen, en ook een arbeidscontract, arbeidsrechten, goede arbeidsomstandigheden, en vooral respect. Respect voor arbeiders, met en zonder betaald werk. En ik sta hier vooral om kritiek te leveren op het verplichte onbetaalde werk dat uitkeringsgerechtigden vandaag de dag steeds meer moeten doen.

Zo hoort het te zijn: óf je hebt een baan en dan krijg je een fatsoenlijk loon. Óf je hebt geen baan en dan heb je recht op een uitkering. Maar gemeenten dwingen ons nu om te werken zonder loon. Onder het mom van Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

Rechter verwerpt standaardlesjes “op tijd komen” voor werklozen

Op 19 maart heeft de Haagse rechtbank bepaald dat bijstandsgerechtigde Paula terecht heeft geweigerd om in het kader van haar reïntegratie een “module werknemersvaardigheden” te volgen.

Hamer.De gemeente Den Haag mocht haar niet korten op haar uitkering, omdat haar reïntegratietraject louter was gebaseerd op algemeenheden en ze bovendien voldoende werkervaring had. De rechter lijkt daarmee paal en perk te stellen aan het zinloos rondpompen van werklozen in de reïntegratie-industrie. Een belangwekkende uitspraak die vraagtekens zet bij het aan werklozen standaard opleggen van vernederende lesjes “op tijd komen” en “arbeidsritme opdoen”.

Paula ontving sinds 19 januari 2012 een bijstandsuitkering. Ze kreeg de arbeidsverplichtingen opgelegd “als bedoeld in artikel 9” van de Wet Werk en Bijstand (WWB). Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

Basisinkomen = banenverlies? Integendeel!

Over de zomerzotheid van Willem Vermeend en Rick van der Ploeg, het illustere duo dat er steevast bovenop duikt zodra er maar ergens een kiempje van een sociaaldemocratische gedachte de kop opsteekt, is hier en daar reeds het een en ander gezegd. En er valt nog veel meer over op te merken, want het hangt van lichtzinnigheden aan elkaar, maar ik zal het beknopt proberen te houden.

Participeren

Laurent heeft er hier op Krapuul al de vinger op gelegd dat het hen vooral dwars zit dat het concept van het basisinkomen lijnrecht ingaat tegen het arbeidsparticipatiebeleid, waar de heren vierkant achter staan. Over de waanzin van een dergelijk activerend dwangbeleid in tijden van gierende werkeloosheid kon je in zijn stukje al alles lezen. Maar het wordt nog gekker, Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

Uitbuiten loont!

Peter Dibbets ervaart de tegenprestatie voor zijn uitkering als dwangarbeid. Foto: Theo Kock

Peter Dibbets ervaart de tegenprestatie voor zijn uitkering als dwangarbeid. Foto: Theo Kock

Daar heb je hem weer, die echte ouderwets Nederlandse VOC mentaliteit van uitbuiting en dwangarbeid! De gemeente Aalten en de gemeente Oude IJsselstreek geven het goede voorbeeld, door steuntrekkende dwangarbeiders aan het werk te zetten om kunstbloemen te vouwen en enveloppen te maken. Wat levert dat nou op, zo’n staaltje dwangarbeid? Nou deze slavendrijvers houden er jaarlijks zo’n half miljoen aan over en dat met tachtig slaven aan het werk zonder loon in een oude fabriekshal.

Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

Staatssecretaris Klijnsma accepteert verdringing door arbeidsgehandicapten

Jette Klijnsma ondersteund verdringing arbeidsmarkt

Staatsecretaris Jette Klijnsma

Staatssecretaris Jetta Klijnsma (sociale zaken) accepteert de arbeidsverdringing als gevolg van de verplichte inzet van werklozen en arbeidsgehandicapten. Dat zou blijken uit een aflevering van De Monitor (NCRV).

Uit een enquête van het programma blijkt dat 1 op de 3 bedrijven die verplicht mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt moeten inzetten, gedwongen afscheid moeten nemen van medewerkers.

Gemeenten eisen steeds vaker van bedrijven dat zij mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan een baan helpen als ze een opdracht voor de gemeente uitvoeren, de zogenoemde social return-verplichting.

Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

Levensgevaarlijk: Doetinchem zet verslaafden in om gebouwen te slopen

cc-foto: Wester

Maar wel lekker goedkoop: met behoud van uitkering geen stratenvegen maar gebouwen slopen

Gemeenten willen in ruil voor een uitkering tegenwoordig vaak iets ‘terug’. Bijvoorbeeld straten vegen. Bij wijze van ‘reïntegratie’ kunnen daklozen en verslaafden in de gemeente Doetinchem tegenwoordig zelfs ingezet worden voor het slopen van gebouwen. Met alle mogelijke gevolgen van dien. Bij de sloop van universiteitsgebouwen in Utrecht ging het zelfs een aantal keer bijna mis. Dat schrijft De Gelderlander. Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

Gemeente Smallingerland dwong dwangarbeidster al vier keer om ‘contract’ te tekenen

Dwangarbeid bij Caparis

Caparis

Dwangarbeidster Jolanda van Urk doet haar verhaal over de praktijk van de dwangarbeid in de Friese gemeente Smallingerland.

In april 2012 werd ik aangemeld door de gemeente Smallingerland om een verplicht “reïntegratie”-traject te volgen bij het WSW-bedrijf Caparis. Er werd mij in eerste instantie verteld dat het voor een aantal dagdelen per week zou zijn, hetgeen bij nader inzien 36 uur bleek te zijn. Nadat ik had aangegeven de zorg te hebben voor een minderjarig kind waarbij ADHD is vastgesteld en die de nodige zorg en aandacht nodig heeft, werden de uren teruggebracht naar 32 uur per week.

Ik kreeg in eerste instantie een overeenkomst voor drie maanden, die na die periode werd verlengd met nog 6 maanden. Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page