Ze noemen ons klanten maar behandelen ons als honden

Denigreren

Verboden woorden voor ambtenaren

Illustratie: Paul Faassen

‘Eigenlijk,’ zegt Duinkerken als hij de parkeergarage indraait, ‘kun je de sociale zekerheid van de afgelopen vijftig jaar in Nederland vergelijken met het systeem in de DDR.’ Nadat in 1989 de muur viel, bleken veel voormalige Oost-Duitsers volgens Duinkerken niet in staat zelf hun problemen op te lossen. Ze waren gewend dat de overheid dat deed. Terwijl men in het gewezen West-Duitsland direct de handen uit de mouwen stak. Aangeleerde hulpeloosheid noemt Duinkerken dat. ‘Een uitkering ontvangen als je geen werk hebt, is natuurlijk ook geen sociale zekerheid. Dat is economische zekerheid. Want wat gebeurt er met je als je tien jaar achter de geraniums zit.’

We steken een plein over, op weg naar het hoofdkantoor van de Dienst Werk en Inkomen, voorheen de Sociale Dienst. De wind blaast in zijn nonchalante pak. Duinkerken (58) is een energieke organisatieadviseur met veel contacten in de Nederlandse ambtenarij. Hij was ooit een van de oprichters van Radar, adviesbureau voor sociale vraagstukken, en maakt nu deel uit van het Gilde Netwerk, een clubje van zelfstandigen dat door het hele land trainingen geeft onder de titel Sturen op zelfsturing, vooral aan sociale diensten. De driedaagse cursus is voortgevloeid uit een gelijknamig rapport dat de nationale Raad voor Werk en Inkomen eind 2010 publiceerde. Gebaseerd op de laatste sociaal-psychologische inzichten, valt er meermaals in te lezen. Duinkerken was een van de auteurs, evenals medecursusleider Peter Wesdorp. Ze schreven paragrafen als ‘De klant achter het stuur’, ‘Het gebeurt tussen de oren’, ‘Verandertaal uitlokken’ en ‘Mislukkingen duiden als leermoment’.

Strenger en zakelijker

Zelfsturing is een spilbegrip geworden bij vrijwel alle gemeentelijke sociale diensten. Ze moeten iets. De bijstandsdiensten zagen hun participatiebudget (om mensen aan het werk te krijgen) slinken van 1,8 miljard euro in 2010 naar 600 miljoen nu. Onderwijl is het aantal bijstandsontvangers de afgelopen twee jaar met elf procent gegroeid naar 402.000 en moeten de gemeenten straks met hetzelfde participatiebudget ook andere inwoners helpen, zoals de verstandelijk of lichamelijk beperkte werknemers van sociale werkplaatsen en de arbeidsgeschikte jonggehandicapten die nu nog onder de Wet Wajong vallen. Gemeenten krijgen met de nieuwe Participatiewet in 2015 meer verantwoordelijkheid, maar ze lopen ook een groter financieel risico. Het betekent dat de poort naar een uitkering strenger zal worden bewaakt, en dat reïntegratie-ambtenaren alleen nog tijd steken in mensen die echt een kans maken op de arbeidsmarkt. En dus ook dat deze werkzoekenden het zoveel mogelijk zelf moeten gaan doen. Zichzelf moeten gaan sturen.

De woorden die bij de reïntegratie-ambtenaren voorin de mond liggen, zijn verboden bij zelfsturing: wij, helpen, samen

Tegelijkertijd kun je zelfsturing beschouwen als een manifestatie van wat misschien wel de religie is van de individuele, liberale samenleving: de psychologie. Of meer to the point: de self help. Ook bijstandsgerechtigden kunnen het. Als ze maar willen. Met de juiste gedachten. Met de juiste houding. Just do it.

Al langer zijn de sociale diensten bezig om strenger en zakelijker te worden. ‘Maar werkloosheid als een mindset framen, dat is heel recent,’ zegt Duinkerken in de lift naar de zevende etage waar vandaag de cursus plaatsvindt. Het afgelopen jaar hebben trainers als hij het er druk mee gehad. Dit nieuwe jaar wordt nog drukker. Naar schatting dertig procent van de gemeentelijke sociale diensten onderwerpt hun medewerkers aan trainingen als Sturen op zelfsturing – er zijn naast het Gilde Netwerk meerdere bureaus die dit doen.  Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

Uitbuiten loont!

Peter Dibbets ervaart de tegenprestatie voor zijn uitkering als dwangarbeid. Foto: Theo Kock

Peter Dibbets ervaart de tegenprestatie voor zijn uitkering als dwangarbeid. Foto: Theo Kock

Daar heb je hem weer, die echte ouderwets Nederlandse VOC mentaliteit van uitbuiting en dwangarbeid! De gemeente Aalten en de gemeente Oude IJsselstreek geven het goede voorbeeld, door steuntrekkende dwangarbeiders aan het werk te zetten om kunstbloemen te vouwen en enveloppen te maken. Wat levert dat nou op, zo’n staaltje dwangarbeid? Nou deze slavendrijvers houden er jaarlijks zo’n half miljoen aan over en dat met tachtig slaven aan het werk zonder loon in een oude fabriekshal.

Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

De ontluisterende ervaring van een Haagse bijstandsgerechtigde met de reïntegratie-industrie (deel 1)

Respectloze ervaring gemeente Den Haag

Dit is mijn persoonlijke ervaringsverhaal over de bijstandspraktijk in Den Haag, waaronder ook dwangarbeid. Ik hoop dat ik daarmee andere bijstandsgerechtigden kan aanmoedigen om ook hun stem tegen het onrecht van het bijstandsbeleid te verheffen, onrecht dat ons terugwerpt naar de tijd van voor de verzorgingsstaat, een eeuw geleden. Hieronder het eerste deel van mijn verhaal. Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

Minima stuurt wethouder Struijvenberg open brief

wethouder Struijvenberg open brief

(Foto: ANP)

ROTTERDAM – Volgens wethouder Struijvenberg kunnen minima niet omgaan met hun geld. Nee, dat kunnen ze niet als je steeds verder gemarginaliseerd wordt en afgeknepen.

Geachte wethouder, mijnheer Stuijvenberg,

In het Algemeen Dagblad vond ik uw gedachten over de Rotterdamse minima. Momenteel behoor ik daar, helaas, al enige tijd toe. Vanaf mijn 15e gewerkt, begonnen als afwashulp in het Ikazia ziekenhuis daarna de scheepsbouw, het ouderenwerk, maatschappelijk werk, ICT, en reïntegratie bij SoZaWe.

Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page