Ze noemen ons klanten maar behandelen ons als honden

Bejegening

Verboden woorden voor ambtenaren

Illustratie: Paul Faassen

‘Eigenlijk,’ zegt Duinkerken als hij de parkeergarage indraait, ‘kun je de sociale zekerheid van de afgelopen vijftig jaar in Nederland vergelijken met het systeem in de DDR.’ Nadat in 1989 de muur viel, bleken veel voormalige Oost-Duitsers volgens Duinkerken niet in staat zelf hun problemen op te lossen. Ze waren gewend dat de overheid dat deed. Terwijl men in het gewezen West-Duitsland direct de handen uit de mouwen stak. Aangeleerde hulpeloosheid noemt Duinkerken dat. ‘Een uitkering ontvangen als je geen werk hebt, is natuurlijk ook geen sociale zekerheid. Dat is economische zekerheid. Want wat gebeurt er met je als je tien jaar achter de geraniums zit.’

We steken een plein over, op weg naar het hoofdkantoor van de Dienst Werk en Inkomen, voorheen de Sociale Dienst. De wind blaast in zijn nonchalante pak. Duinkerken (58) is een energieke organisatieadviseur met veel contacten in de Nederlandse ambtenarij. Hij was ooit een van de oprichters van Radar, adviesbureau voor sociale vraagstukken, en maakt nu deel uit van het Gilde Netwerk, een clubje van zelfstandigen dat door het hele land trainingen geeft onder de titel Sturen op zelfsturing, vooral aan sociale diensten. De driedaagse cursus is voortgevloeid uit een gelijknamig rapport dat de nationale Raad voor Werk en Inkomen eind 2010 publiceerde. Gebaseerd op de laatste sociaal-psychologische inzichten, valt er meermaals in te lezen. Duinkerken was een van de auteurs, evenals medecursusleider Peter Wesdorp. Ze schreven paragrafen als ‘De klant achter het stuur’, ‘Het gebeurt tussen de oren’, ‘Verandertaal uitlokken’ en ‘Mislukkingen duiden als leermoment’.

Strenger en zakelijker

Zelfsturing is een spilbegrip geworden bij vrijwel alle gemeentelijke sociale diensten. Ze moeten iets. De bijstandsdiensten zagen hun participatiebudget (om mensen aan het werk te krijgen) slinken van 1,8 miljard euro in 2010 naar 600 miljoen nu. Onderwijl is het aantal bijstandsontvangers de afgelopen twee jaar met elf procent gegroeid naar 402.000 en moeten de gemeenten straks met hetzelfde participatiebudget ook andere inwoners helpen, zoals de verstandelijk of lichamelijk beperkte werknemers van sociale werkplaatsen en de arbeidsgeschikte jonggehandicapten die nu nog onder de Wet Wajong vallen. Gemeenten krijgen met de nieuwe Participatiewet in 2015 meer verantwoordelijkheid, maar ze lopen ook een groter financieel risico. Het betekent dat de poort naar een uitkering strenger zal worden bewaakt, en dat reïntegratie-ambtenaren alleen nog tijd steken in mensen die echt een kans maken op de arbeidsmarkt. En dus ook dat deze werkzoekenden het zoveel mogelijk zelf moeten gaan doen. Zichzelf moeten gaan sturen.

De woorden die bij de reïntegratie-ambtenaren voorin de mond liggen, zijn verboden bij zelfsturing: wij, helpen, samen

Tegelijkertijd kun je zelfsturing beschouwen als een manifestatie van wat misschien wel de religie is van de individuele, liberale samenleving: de psychologie. Of meer to the point: de self help. Ook bijstandsgerechtigden kunnen het. Als ze maar willen. Met de juiste gedachten. Met de juiste houding. Just do it.

Al langer zijn de sociale diensten bezig om strenger en zakelijker te worden. ‘Maar werkloosheid als een mindset framen, dat is heel recent,’ zegt Duinkerken in de lift naar de zevende etage waar vandaag de cursus plaatsvindt. Het afgelopen jaar hebben trainers als hij het er druk mee gehad. Dit nieuwe jaar wordt nog drukker. Naar schatting dertig procent van de gemeentelijke sociale diensten onderwerpt hun medewerkers aan trainingen als Sturen op zelfsturing – er zijn naast het Gilde Netwerk meerdere bureaus die dit doen.  Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

Re-integratie bijstandsgerechtigden door gemeente faalt

Re-integratie mislukt

Herhaling van misstanden zoals die plaatsvonden bij trajecten in het Amsterdamse Bos valt niet uit te sluiten. © Dingena Mol

De organisatie van re-integratietrajecten voor bijstandsgerechtigden is jaren verwaarloosd. Herhaling van misstanden zoals die plaatsvonden bij trajecten in het Amsterdamse Bos, valt niet uit te sluiten.

Het beeld van een concentratiekamp herkennen we niet

Tot die conclusie komen twee hoogleraren die door wethouder Arjan Vliegenthart (Werk) werden ingeschakeld toen in april bleek dat zogeheten werkmeesters zich bij projecten in het Amsterdamse Bos te buiten waren gaan aan intimidatie, discriminatie en machtsmisbruik. Vliegenthart heeft meteen maatregelen getroffen.

Twee werkmeesters waren al geschorst en hebben onvoorwaardelijk strafontslag gekregen. Ook is aangifte tegen hen gedaan wegens verduistering en valsheid in geschrifte. Een derde medewerker is met pensioen. Hun teamleider was al overgeplaatst.

De hoogleraren, Rob van Eijbergen en Leo Huberts, verwijzen in hun conclusies naar de stormachtige groei van De Herstelling, de afdeling van de Dienst Werk en Inkomen (DWI) waar de misstanden plaatsvonden. Vaak ontbreken er duidelijke afspraken over hoe bijstandsgerechtigden moeten worden bejegend. Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

Uitbuiten loont!

Peter Dibbets ervaart de tegenprestatie voor zijn uitkering als dwangarbeid. Foto: Theo Kock

Peter Dibbets ervaart de tegenprestatie voor zijn uitkering als dwangarbeid. Foto: Theo Kock

Daar heb je hem weer, die echte ouderwets Nederlandse VOC mentaliteit van uitbuiting en dwangarbeid! De gemeente Aalten en de gemeente Oude IJsselstreek geven het goede voorbeeld, door steuntrekkende dwangarbeiders aan het werk te zetten om kunstbloemen te vouwen en enveloppen te maken. Wat levert dat nou op, zo’n staaltje dwangarbeid? Nou deze slavendrijvers houden er jaarlijks zo’n half miljoen aan over en dat met tachtig slaven aan het werk zonder loon in een oude fabriekshal.

Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest2Email this to someonePrint this page

Rotterdam levert nog steeds geen maatwerk

Geen maatwerk bijstand Rotterdam

Stadhuis Rotterdan

Het lukt de sociale dienst in Rotterdam niet om maatwerk te leveren aan mensen die in de bijstand zitten. Ondanks diverse toezeggingen van verantwoordelijk wethouder Maarten Struivenberg (Leefbaar Rotterdam, Werkgelegenheid) gaat het nog steeds regelmatig mis, constateert de fractie van de PvdA.

Nul uren

Het gaat met name om mensen die naast hun bijstandsuitkering af en toe werk hebben.

Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

Het Verdriet van Nederland of: “Dan ben je tenminste lekker bezig.”

Vandaag, na ruim twee mverdriet van Nederland "Ik, Hoegaatie, beschouwer, observator, ethicus, onafhankelijk denker en non-conformist, ben ongewild het bezit van de staat geworden. Dit valt mij zwaar, zoveel is zeker. Sterker nog, er zijn momenten dat ik denk dat ze mij eronder weten krijgen. Dan wil ik instorten, opgeven en de ganse dag wenen om het verlies van menselijkheid."aanden verstrikt zijnde in het door de Gemeente Rotterdam en haar werkbedrijven geschapen web, vele inspanningsafspraken en sollicitaties later, mocht ik dan uiteindelijk mijn eerste echte mens ontmoeten en hij bood mij zowaar zijn luisterende oor. Dit doet mij deugd! Hoewel dit mijn problemen niet oplost en mijn gewetensbezwaren niet temperen zal. Doch zijn geste deed mij goed, maar ik wil gewoon een (bij)baan!

Ruim tien jaar lang heb ik mijn hoofd als kunstenaar/zzp’er boven water weten te houden maar heden, ten tijden van zwaar financieel weer, speelt mijn aangeboren drang tot autonomie mij parten. Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

De ontluisterende ervaring van een Haagse bijstandsgerechtigde met de reïntegratie-industrie (deel 1)

Respectloze ervaring gemeente Den Haag

Dit is mijn persoonlijke ervaringsverhaal over de bijstandspraktijk in Den Haag, waaronder ook dwangarbeid. Ik hoop dat ik daarmee andere bijstandsgerechtigden kan aanmoedigen om ook hun stem tegen het onrecht van het bijstandsbeleid te verheffen, onrecht dat ons terugwerpt naar de tijd van voor de verzorgingsstaat, een eeuw geleden. Hieronder het eerste deel van mijn verhaal. Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

Machtsmisbruik, onderdrukking en dwang, een reactie op het artikel van Pieter

Ha Pieter,

Dank voor het sturen van het artikel in Trouw. Inhoudelijk vind ik het een prima artikel. Het moet natuurlijk kort en bondig zijn en dat is het. Wat mij betreft had er nog wel iets meer nadruk mogen liggen op het feit dat het hier ook gaat om machtsmisbruik , pure onderdrukking, grove intimidatie en dwang!  Nog even en men moet zijn sofinummer op zijn arm schrijven!

Misschien is dat makkelijker voor de mensen bij werk loont die de opdracht van de gemeente Rotterdam in de praktijk moeten uitvoeren. Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

Werkloze gevangen in systeem van vernedering & intimidatie

Vernedering en intimidatie in de bijstand

delangemars.nl

Amsterdam – Volgens Ed Hollants van de Bijstandsbond is het doel van de Participatiewet het doelbewust vernederen, de-humaniseren en intimideren van mensen. Voor de werkende moet het een afschrikwekkende werking hebben zodat zij geen uitkering durven aanvragen en op kosten van familie gaan leven. Hij ziet opvallende overeenkomsten tussen de situatie van ‘de werkloze’ en ‘de illegaal’. Hier volgt zijn artikel. Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

Vegen voor bijstandsuitkering is onredelijk

Rotterdamse bijstandsgerechtigden die taken moeten doen als tegenprestatie voor hun uitkering, vinden dat zinloos, onredelijk en intimiderend. Dat blijkt uit onderzoek van de gemeentelijke ombudsman Anne Mieke Zwaneveld.

De meeste klachten gaan over de verplichting tot vegen. Dat wordt door de bijstandsaanvrager als stigmatiserend ervaren. Terwijl de gemeente hiermee wil bereiken dat mensen in de bijstand arbeidsritme houden en niet te ver verwijderd raken van de arbeidsmarkt. De uitgangspunten en de beleving van gemeenten en bijstandsaanvragers lijken mijlenver uit elkaar te liggen, constateert Zwaneveld. Continue reading

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page