Ze noemen ons klanten maar behandelen ons als honden

Iets terugdoen, prima, maar papier prikken?

Rotterdammers in reïntegratietraject klagen over ‘kampmethodes’

Rotterdammers in de bijstand prikken papier als tegenprestatie – onafhankelijk van hun opleiding.

Rotterdammers in de bijstand prikken papier als tegenprestatie – onafhankelijk van hun opleiding. FOTO ARIE KIEVIT

Auteur: Isabel Baneke, overgenomen uit Trouw (Papieren versie 29-juli-2015)

‘Pietje Prik’, zo noemt hij zichzelf gekscherend. De naam verwijst naar het werk dat Pieter Wondergem (60) als nieuwkomer in de bijstand moet doen. Met een afvalzak in de rechterhand en de papierknijper in de linker, trekt hij wekelijks door de straten van Rotterdam om vuilnis te rapen. Met de komst van de Participatiewet luidt het uitkeringsbeleid in de meeste gemeenten: ‘Voor wat, hoort wat’. En dus moeten werkloze Rotterdammers met een relatief goed baanperspectief aan de slag in WerkLoont. Maar loont het ook echt? 

Een paar keer grijpt hij mis, maar dan wipt Wondergem een snoepwikkeltje van de grond. Hij bestierde 26 jaar een eigen recruitmentonderneming. Maar door een ongelukkige samenloop van omstandigheden klapte het bedrijf vijf jaar geleden uitelkaar, en belandde hij uiteindelijk werkloos thuis. Bijna vijf maanden geleden meldde Wondergem zich aan voor de bijstand.

Nu loopt hij met vijf anderen door de wijk Ommoord in het noordoosten van de stad. “Het is lekker om buiten te zijn en ik heb leuke mensen ontmoet tijdens het prikken, maar daar is ook alles mee gezegd.” De hoogopgeleide Wondergem denkt dat hij elders van groter nut zou kunnen zijn. “Ik ben absoluut niet vies van de tegenprestatie en doe graag iets terug voor de samenleving, maar dit is bullshit. Laat me vrijwilligerswerk doen, hiervan reïntegreer ik echt niet sneller.”

Want reïntegreren is het doel van WerkLoont. Het project begon in 2013, onder het vorige college. De huidige wethouder voor werkgelegenheid Maarten Struijvenberg van Leefbaar Rotterdam heeft de tegenprestatie uitgebreid. Uitkeringsgerechtigden moeten nu vijftien weken lang wekelijks acht uur werken, acht uur trainingen volgen en vier uur per week ‘huiswerk maken’, bijvoorbeeld zoeken naar vacatures. Volgens de wethouder wennen werklozen zo weer aan het arbeidsritme. Ook kan het traject mensen ervan weerhouden een uitkering aan te vragen. Sinds de start van WerkLoont kwamen er 12 procent minder aanvragen binnen.

Ik voel me een randdebiel hier op straat.

Soms moeten we vechten om een blikje.

Aan de andere kant van de stad loopt Wouter Oversluizen (57), voorheen werkzaam in de kunst- en cultuursector. Hij is teleurgesteld in ‘zijn’ Rotterdam. “Al drieënhalf jaar ben ik aan het solliciteren, maar het lukt me maar niet.” Dus vulde hij drie dagen van de week met het vrijwillig begeleiden van activiteiten voor demente ouderen. “Nu ben ik eigendom van Rotterdam. Ik voel me een randdebiel hier op straat. Om verdringing te voorkomen, werken we waar de reinigingsdienst van de gemeente ook komt. Soms moeten we vechten om een blikje.”

Niet alleen het werk vindt Oversluizen zonde van zijn tijd, ook de trainingen zouden volgens hem beter kunnen. “Ik wil heus wel iets terugdoen. Maar kijk nou eens naar de mens zelf. Zo heb ik jarenlang sollicitatietrainingen gegeven, maar morgen moet ik in de workshop mijn brief presenteren. Tja, order is order.” Geagiteerd gooit hij nog een papiertje in zijn vuilniszak. Wondergem en Oversluizen bevestigen het beeld dat de Rotterdamse ombudsman Anne Mieke Zwaneveld schetste. Onlangs schreef zij veel klachten te hebben ontvangen van de deelnemers van WerkLoont, die zich vernederd en geïntimideerd zeggen te voelen. Ze concludeerde: ‘De ombudsman vindt niet dat de gemeente voor Sinterklaas hoeft te spelen, maar het andere uiterste is dat mensen die bijstand aanvragen zich door de gemeente behandeld voelen als hufters, losers of fraudeurs.’

Het advies van Zwaneveld om voor meer maatwerk te zorgen, legde wethouder Struijvenberg naast zich neer. “We gaan uit van het gelijkheidsprincipe. Vorig jaar namen 4700 mensen deel aan het traject. Die moeten allemaal hetzelfde werk doen. Bovendien mag het werk geen verdringing veroorzaken en moeten we iemand aan de hand van het werk uiteindelijk een beoordeling kunnen geven.” Bij vrijwilligerswerk is dat volgens de woordvoerder niet mogelijk. Bovendien stelt hij dat wie zelf een betaalde baan of stage van acht uur vindt, niet hoeft te prikken. Vorig jaar lukte dat bijna één op de vijf uitkeringsgerechtigden. Wondergem en Oversluizen hebben dat naar eigen zeggen tevergeefs geprobeerd.

De mensen die het werk fysiek niet aankunnen, krijgen andere taken. Zo vouwt veertiger Simone Lim door een gebroken voet tijdelijk washandjes voor verpleeghuizen. Kampmethodes, noemt ze de manier waarop er met de uitkeringsgerechtigden wordt omgegaan. “Als je ziek bent, moet je alles kunnen bewijzen. En we staan machteloos.” Lim is een van de weinigen die op de foto wil. “Ik schaam me niet hoor. Ik wil dolgraag werken, maar wél voor een normaal salaris.”

Lees ook het Column van Ton Rhijnsburger over dit artikel.

Lees ook de reactie van een mede-bijstander: Machtsmisbruik, onderdrukking en dwang

Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Facebook0Share on Tumblr0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

5 Responses to Iets terugdoen, prima, maar papier prikken?

  • Nadenkertje:

    Aangezien die meneer al jaren een wervings- en selectiebureau heeft gehad, ervaart die meneer het nu eens van een andere kant. Waarbij al jaren (goed opgeleide) mensen worden afgewezen en geremd in hun carriere. Zou het niet een idee zijn, als die meneer gaat pleiten voor beter loopbaan perspectief voor papierprikkers. Ik zou zeggen chapeau gemeente Rotterdam voor het openen van de ogen van deze meneer. De emanicatie komt zover, dat elke werknemer zich kan ontwikkelen, ondanks opleiding, achtergrond of verdienste. Dat zou deze meneer enorm sieren. En samen met al die andere mensen, die zo goed gebekt zijn. We zien af en toe niet meer de mogelijkheden die wij hebben om onze eigen waardigheid te bewaren. We zullen onze bakens dienen te verzetten. De kans op medewerking is dan een stuk groter, waardoor we beter uit de ‘benarde’ situatie kunnen komen.

  • 😈 Met belangstelling de uitzending van ” de Monitor” met daarin Pieter Wondergem tijdens het papiertjesprikken gevolgd , vooral die scene waarin een opzichtertje , ongeveer 20 jaar jonger dan Pieter eens even gaat vertellen dat Pieter er de kantjes van af loopt ,,, ikzelf zou het opzichtertje dusdanig onder zijn ballen getrapt hebben dat hij er een paar weken niets mee kon doen.

  • Mensen vernederen en demotiveren door ze papier te laten prikken is kortzichtig,komt nog bij dat dit nooit op gaat voor die mensen die in een ruime wachtgeld situatie verkeren.
    Het lijkt mij dat er betere manieren zijn die nuttiger voor beidde partijen zijn, iemand die rechten gestudeerd heeft kan zijn kennis gebruiken op veel betere manier dan met papier prikken echter Rotterdam kiest voor de makkelijkste weg dus laat iedereen maar papier prikken.
    Blijkbaar heeft men hier gebrek aan visie of zitten hier de verkeerde mensen op dit beleid.

  • Wat mij opvalt dat er altijd 2 mensen in een andere kleur jas, opzichters, meelopen die dus he-le-maal niets doen, alleen een rolletje vuilniszakken meenemen, en deze “nietsnutten” moeten dus oordelen of de mensen in de oranje jasjes wel genoeg hun best doen. Hoeveel van die opzichters heeft de gemeente Rotterdam wel niet in dienst? Zijn dit de vroegere straatvegers die nu een behoorlijke promotie gekregen hebben? Dan is het begrijpelijk dat ze zo raar doen

    • Deze mensen zijn in dienst bij het SDW, echter waren ze voordat SDW de aanbesteding had gewonnen in dienst bij de Roteb of gemeente Rotterdam.
      Hun taak is inderdaad meelopen en kijken naar de inzet. Als je in het WerkLoont traject komt is de grootste aversie nog niet eens tegen het papier prikken, de meeste die ik heb gesproken vonden dat nog best gezellig en leuk. Het grote probleem is dat je wordt gezien als iemand met een taakstraf. Zelf is de vraag: “lekker met je taakstraf bezig?” mij een aantal keren gesteld. Dat is totale vernedering.

      Ik heb het ‘geluk’ gehad ook geregeld groepjes te mogen ‘leiden’, dit had als voordeel dat er dus geen ‘opzichter/gevangenisbewaarder’ meeloopt, je ziet en merkt dat je dan ook direct anders wordt aangesproken op straat!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *